*
1953 - Vợ ông chồng son, tại hà thành thân yêuVào trong thời hạn đầu những năm 50, khi gia đình tôi kéo nhau vào Saigon, công ty chúng tôi là trong những nghệ sĩ Tân Nhạc đầu tiên hoàn toàn sống bằng nghề hát. Trước đây, chỉ bao hàm cậu sinh viên, cô cô gái sinh hát nhạc cải cách tài tử, hát chơi đến vui, không nhận tiền thù lao gì cả. Bây giờ, tối thiểu đã có một gia đình sống tương đối giả bằng nghề âm nhạc. Câu châm ngôn của Pháp la musique ne nourrit pas son homme được cải bao gồm : âm nhạc nuôi được kẻ làm nhạc, đùa nhạc rồi. Thôn hội không hề khinh phần đông kẻ xướng ca vô loài nữa. Tại tp Saigon trong thời hãy còn chinh chiến này, chúng tôi đã hát ra tiền chứ không thể là lắp thêm dế mèn hát xẩm không tiền phải nghèo xác xơ như trong bài hát Thằng Cuội của Lê Thương. Tương tự như một số các ca nhạc sĩ khác, vào túi lúc nào thì cũng rủng rỉnh đồng tiền, trong công ty băng đã bao gồm trương mục to nhỏ, gia đình chúng tôi đã gồm xe tương đối Citroen, là đời xe hạng khá cơ hội đó (1). Riêng biệt tôi có thêm xe cộ scooter hình dáng Ý lùn tịt để đèo a ma tơ Nguyễn Long chạy khắp Saigon. Có lần chở bé xíu Quang, bị tai nạn, hai ba con xẻ văng bên trên đường, may đứa bé xíu không bị đổ vỡ đầu gẫy tay gì cả.Chúng tôi đi tắm đại dương Vũng Tầu bởi tầu thủy, đi hát ở bắt buộc Thơ bởi xe đò với tại Đà Lạt bằng xe lửa. Tới đâu tôi cũng nhận được cảm tình nồng sức nóng của khán giả cũ. độc nhất là bây giờ có thêm bốn đồng đội họ Phạm trẻ trung và hát hay. Hát đâu cũng thành công xuất sắc nhưng vì chưng tôi vô cùng dở trong việc kinh tài đề nghị thường bán giàn cho các ông bà bầu, y hệt như thời tôi theo gánh hát cải lương. Shop chúng tôi được các nơi trong nước mời đi hát và trong thời hạn 1953, bên dưới tên đoàn GIÓ NAM, cùng rất Võ Đức Thu, nai lưng Văn Trạch cùng ban vũ Mỹ An... Ban Thăng Long ra hát nghỉ ngơi Huế, Hải Phòng, Hà Nội.Lúc mới từ chiến khu vực trở về, vào một tháng trời sống Hà Nội, cửa hàng chúng tôi chưa hoàn hồn để có thể hát hỏng đến bà con hà thành nghe. Bây giờ, ban nhạc có tên THĂNG LONG rất cần được được đăng ký ở ngay đất Thăng Long. Tôi cần thiết nào quên được sự quan tâm mà fan dân thủ đô hà nội đã giành riêng cho ban Thăng Long và các nghệ sĩ không giống của đoàn GIÓ NAM. Bởi không thiết lập được vé, nhiều bạn teen -- bây giờ đã công nên danh toại cả rồi -- đề xuất trèo qua hành lang cửa số Nhà Hát phệ để coi chúng tôi hát.

Bạn đang xem: Bà tư bán hàng có bốn người con

*
Ban Gíó nam giới ra trình diễn không tính Bắc, 1953Vào năm 1953, thẩm mỹ ca diễn của cửa hàng chúng tôi có vẻ hấp dẫn hơn toàn bộ những gì dân chúng miền bắc bộ đã coi vào phạm vi Tân Nhạc. Lối hát bè và cách trình bày của ban Thăng Long là sự việc mới lạ vày chưa hề có một ban thích hợp ca mái ấm gia đình với các giọng hát quấn vào nhau bởi thế tại đất Bắc Hà. Trần Văn Trạch với mớ tóc dài và tác phong thể hiện đi trước phong trào hippy cả mấy chục năm đã gửi địa vị của những anh hề lên khôn xiết cao.Võ Đức Thu, dù không đi đao binh một ngày nào cũng soạn ra bài bác An Phú Đông, trong đợt Bắc du này, độc tấu dương cầm bài xích Một Ngày Đã Qua để vinh danh ngày giải pháp Mạng thành công xuất sắc ở phái nam Bộ.
*
Võ Đức Thu, Phạm Đình Chương, Phạm DuyĐoàn GIÓ NAM sinh sống lại thủ đô trong vòng ngực tháng. Đã thành công về mặt nghệ thuật, tôi còn vui mắt biết bao lúc được chạm chán lại thủ đô hà nội yêu quý. Rồi nhận định rằng những buổi mình dắt vợ đi dạo chơi phố phường giỏi đứng trên mong Thê Húc cho thằng bạn Nguyễn Cao Đàm chụp ảnh, tựa như các ngày trăng mật lần thứ bố của bọn chúng tôi.Khi ra hai miền ngoài, tôi gồm thêm một đàn ông và cho cả hai bé Quang và Minh đi theo trong cuộc lưu lại diễn xa xôi này. Anh Nhượng cũng từ Thái Nguyên về Hà Nội, tôi góp anh tôi chút tiền nhằm đem bà xã con vào Saigon và dạy học tập ở Thủ Đầu Một.Sau khi vào vai trò khách quý đến chơi nhà của Hà Nội, tôi trở lại nơi ngụ cư vĩnh viễn (!) là Saigon. Tại thành phố hoa lệ này, tôi tất cả thêm biết bao nhiêu chúng ta mới. Trước lúc hằng trăm hằng ngàn văn nghệ sĩ theo chân một triệu người khu vực miền bắc di cư ồ ạt vào miền nam bộ sau họp báo hội nghị Genève (1954), tại Saigon vào tầm 1952, 53 cũng đã có nhiều nhạc sĩ, ca sĩ, chuyển động thường xuyên tại đài vạc thanh, các buổi phụ diễn chiếu trơn và các đại nhạc hội. Ngoại trừ ban Thăng Long còn có ban DÂN nam với Anh Lân, Túy Hoa, Túy Phượng, team VŨ HUÂN cùng với Vũ Huân, Vũ Huyến, ban TAM CA Anh Ngọc-Văn Phụng-Nhật Bằng, ban THẦN kinh với Mộc Lan, Châu Kỳ, Vĩnh Lợi, ban SẦM GIANG của è Văn Trạch...Trong số những bạn đồng nghiệp này, tôi yêu độc nhất nhạc sĩ Lê yêu thương (*). Tách Bến Tre, anh về Saigon làm nghề thầy giáo. Căn nhà nhỏ tuổi của anh đường Võ Tánh là khu vực tôi đến chơi sản phẩm ngày, hoặc rủ anh đi cài đặt báo Pháp như PARIS MATCH, CANARD ENCHAINÉ ngơi nghỉ hiệu sách PORTAIL mặt đường Catinat... Hoặc rủ anh đi ăn, đi chơi. Lê Thương làm thơ, làm cho nhạc rất bay bướm nhưng anh có cuộc sống thường ngày rất giản dị. Người bạn trăm năm của anh ấy không ở trong hạng tiểu thư lá ngọc cành vàng hay bạn nữ sinh nhí nhảnh. Chị Lê mến là người bình dân hiền lành mộc mạc, không lúc nào nhẩy sổ vào quá trình của chồng, suốt cả quảng đời lẳng lặng chuẩn y săn sóc ck con.
*
Lê Thương và Trần Văn Trạch, hai hiệp tác viên trước tiên của Ban Thăng Long... Với tôi, là cha ""khách quý"" tại đi khám Catinat vào 120 ngàyTrước đây, tôi chỉ biết Lê yêu đương qua những bài bác hát tình yêu rất thú vị như phiên bản Đàn Xuân, Thu trên Đảo kinh Châu, Một Ngày Xanh, Nàng Hà Tiên... Và Phần I của truyện ca bất hủ Hòn Vọng Phu. Bây giờ, tôi theo thông tin được biết thêm những bài bác anh soạn trong thời giải pháp Mạng và phòng Chiến. Vào trong thời gian đầu của cuộc chiến Nam Bộ, cũng tương tự hầu hết những người trai của thời đại, Lê yêu quý đã bao gồm đóng góp tích cực và lành mạnh vào cuộc đấu tranh chống xâm lăng, giành tự do thoải mái Độc Lập của toàn dân. Trong số những bài hát có tác động lớn trong dân bọn chúng lúc sẽ là bài Bà Tư phân phối Hàng :Bà Tư bán hàng có bốn tín đồ conThằng Hai sẽ lớn, ba em hãy cònHọc theo các trường mà lại chửa thành nhân.Năm Độc Lập tê trong nước Việt NamMấy nhỏ của bà hồ hết lên lối đườngĐầu quân mặt trận theo ý tín đồ dân.Thì ra Lê mến cũng lấn sân vào kháng chiến để tạo nên những huyền thoại về người người mẹ Việt Nam. Trong lúc tôi lựa chọn những bà mẹ ở thôn quê (Bà người mẹ Chiến Sĩ, Bà chị em Gio Linh) thì anh chọn nhân vật điển hình là bà Tư bán sản phẩm trong thành phố, một người mẹ dân gian có bốn người con, vào năm Độc Lập cơ (...) rất nhiều lên (...) đường chống chiến. Lê thương dùng ngôn ngữ của dân tộc để kể tiếp :Mưu sự trên nhân, thành sự trên thiênSuốt cha năm tức thời bà tư mẫu hiềnNgày tối khấn nguyền mang đến mấy fan con...Rồi khi người con khủng chết trận thì bà dâng hương khấn vái mùi hương hồn tín đồ con tử sĩ, xin dẫn dắt mấy đứa em trở về thành phố để sống với bà. Mà lại bà thừa nhận được cha lá tình thư của ba đứa con xin được làm việc lại chiến quần thể để đánh nhau :Bà bốn thắp đèn ước khấn bạn conBà xin mang lại mấy đứa em hãy còn— vào núi rừng, anh dẫn về cho.Nhưng một ngày kia ba lá tình thưNói : Con bây giờ đường xa biện pháp trởVậy xin kính thờ hai chữ tình thân...Bài hát chấm dứt với sự ý thức của bà Tư bán sản phẩm về việc tự nguyện đi làm bổn phận công dân của các con. Bà tôn kính ý nguyện đó và thắp đèn cầu nguyện cho các con bản thân trong chiến khu tất cả được cuộc sống thường ngày anh hùng.Trước đây, tôi hi vọng một bài bác ca như chị em Gio Linh có thể làm cho bộ đội dễ dàng lao vào đồn giặc, bây giờ, sau khoản thời gian nghe bài Bà Tư chào bán Hàng, tôi tin chắc chắn rằng bài hát này làm cho thanh niên Saigon-Chợ Lớn ồ ạt ra chiến khu. Và đề xuất đợi tía năm nữa mới tất cả trận Điện Biên che nhưng tôi tin rằng đao binh nhất định đề xuất thành công. Dù người sáng tác đã vào thành -- tức thị cũng dinh kia như tôi -- bài xích hát vẫn còn đấy đó, vẫn còn đó sức đẩy thanh niên một trong những thành phố miền nam đi chống chiến. Đó cũng là giữa những lý bởi để anh Lê Thương có khả năng sẽ bị giam trong khám Catinat vào 120 ngày thuộc Trần Văn Trạch cùng tôi, chuyện này vẫn nói tới trong những trang sau.Lê yêu đương vào thành khôn xiết sớm. Vào khoảng thời gian 48, anh soạn bài Hoà Bình 48. Trên cầm cố giới, chiến tranh lạnh sẽ khởi sự với việc Nga Sô phong toả Berlin với Hoa Kỳ cần sử dụng cầu ko vận để tiếp tế mang lại dân chúng trong tp bị phong toả. — trong nước, sau khi Bảo Đại chuyển động với Pháp để được ưng thuận là Quốc Trưởng của một nước vn tuy hòa bình và thống độc nhất nhưng buộc phải gia nhập Liên-Hiệp-Pháp với tư biện pháp một tổ quốc liên kết, chánh tủ Nguyễn Văn chổ chính giữa đã được thành lập. Cờ vàng ba sọc đỏ và bài xích Thanh Niên Hành Khúc của lưu Hữu Phước đã được chọn làm quốc kỳ với quốc ca. Chính phủ nước nhà quốc gia cũng giống như người Pháp cố tạo nên một bầu không khí hoà bình.Vào thời đó, vị trí trục tuyên truyền của phe tả, chim người yêu câu được lựa chọn làm biểu tượng cho hoà bình. Hoạ sư danh tiếng Picasso vẽ hình hình ảnh con chim bồ câu ngậm một chiếc lá, trông siêu khoẻ mạnh. Tuy nhiên anh Lê thương của bọn họ cho rằng nhỏ chim đó hiện nay đang bị đau nặng nề :Con chim hoà bình đang đau nặngNgày cùng đêm càng thêm lo lắngĐang lo chùi mài dao gươm đặngChờ ngày mai lấy ra thịt nhau...Với bài bác hát phổ cập vào năm 48, trước hết, Lê yêu đương đã tất cả cái chú ý ra thế giới trước tôi. Buộc phải tới những năm 60 tôi new soạn những bài hát như Người quân nhân Trẻ, Chuyện Hai fan Lính... đả động tới việc Việt Nam rất có thể đang làm trận đánh tranh ủy nhiệm của nhị cường quốc Mỹ-Nga, mặc dù rằng khi tôi trường đoản cú Thanh Hoá về tp. Hà nội (1951), thấy có chiến tranh ở Triều Tiên thì tôi quan sát nhận nhân loại đã chia ra hai phe rõ rệt. Tôi đã mang đến rằng bất kể một cuộc nội chiến ở một nước bé dại nào -- tức thì từ bấy giờ tuyệt là trong tương lai -- cũng chỉ phản ảnh cuộc chiến giữa hai phe Tư bản và cùng Sản.Bài Hoà Bình 48 là một số loại nhạc châm biếm-chính trị (satire politique) vị Lê yêu thương dẫn đầu. Ngoài chân thành và ý nghĩa chính trị, tác giả dùng ngôn ngữ đặc sệt khu vực miền nam với hầu hết chữ như Tây vực, đặng...Stalin mỉm cười hỏi lịch sự Tây vựcXin những ông chớ thúc dục tôiTruman cười cợt khì ôm kho bạcNhử mồi, Tây Âu càng bối rối...

Xem thêm: Những Hình Ảnh Socola Valentine Đẹp, Lãng Mạn, Ngọt Ngào Nhất

Bài này còn đả đụng tới cảnh xóm hội miền nam bộ trong bối cảnh chiến tranh Việt Pháp :Anh bố Tàu ngồi cơ nhậm xàChị mặt hàng rong mải lo ai đáChú phân phối chè đậu xanh lo mờiThầy cần sử dụng thêm một hai bát thôi...Lúc kia vỉa hè tp Saigon đầy rẫy hồ hết hàng chào bán rong của bạn bình dân. Đội xếp hay tới tấn công đuổi bọn họ bằng những chiếc đá. Qua bài bác Hoà Bình 48, Lê yêu đương nói với chúng ta rằng : làm gì có hoà bình lúc thầy nhóm xếp tới đấm đá đa số gánh sản phẩm rong tốt đòi ăn ân hận lộ vài bố bát chè... Trong bài xích hát còn tồn tại câu : Rồi hàng tối cà nông cứ ho... Làm những gì có hoà bình vày trong tối cứ nghe hoài giờ súng canon cất tiếng ho.Lê yêu mến còn biên soạn thêm những bài ca châm biếm như Liên Hiệp Quốc, làng mạc Báo dùng Thành, Đốt hay là không Đốt (nói tới chuyện cô Quờn bởi quá ghen mà đốt ông chồng bằng dầu săng, có tác dụng náo rượu cồn dư luận Saigon-Chợ Lớn). Đó là những bài xích hát tủ được vào phía trong nhạc mục những bài bác ca vui nhộn của trần Văn Trạch gồm các bài Téléphone, mẫu Đồng Hồ, Chuyến xe cộ Lửa Mùng Năm... Về phần nhạc cảnh, ba phiên bản Hòn Vọng Phu của Lê Thương vì ban Thăng Long diễn cũng là dòng đinh của những buổi nhạc hội. Có thể nói những bạn dạng nhạc của Lê thương là phần hồn trong quy trình ca diễn của công ty chúng tôi trong trong thời gian đầu thập niên 50 vậy.Lê yêu quý cũng là người chuyên biên soạn nhạc mang đến thiếu nhi, thiếu thốn niên qua những bài xích Thằng Cuội, Tuổi Thơ... Bài xích Học Sinh Hành Khúc anh tung ra cơ hội đó là 1 trong những bài hát đầy ý thức ái quốc. Về sau, bài xích Bà Tư bán Hàng và bài Học Sinh Hành Khúc phổ cập đến độ gồm có lời ca nhại :Học sinh là người hủ tiếu nạp năng lượng hai cha tô.... . . . . . . . . . . . .Bà Tư bán sản phẩm có bốn bạn yêuNgười yêu thứ nhất đi xe vật dụng dầu...Tôi vẫn ý niệm bài hát nào có lời ca nhại là bài xích hát thành công xuất sắc nhất. Tôi cũng nhận định rằng trong làng Tân Nhạc, Lê yêu mến là tín đồ trí thức nhất. Mỗi bài xích nhạc, mỗi quy trình tiến độ nhạc của anh ấy đều chứa đựng thông điệp. Qua những bài bác vừa biên soạn ra, ta thấy một đồ vật triết lý thời loạn chiến của anh. Fan nghệ sĩ này, khi bước vào cuộc đời cùng cuộc chiến, đứng hẳn về phía kẻ yếu. Lúc nào cũng vậy, lúc có cuộc chiến tranh thì tín đồ dân bị trị rơi vào cảnh cảnh một cổ đôi tía tròng. Tín đồ nghệ sĩ ko phải là một trong những hiệp sĩ cứu giúp nhân độ tuy nhiên có bổn phận yên ủi hay nói hộ bạn dân. Là một nhà giáo, anh Lê yêu đương còn đứng vào địa vị của tín đồ ưu thời mẫn gắng để biên soạn những bài bác như Đừng có Lo Lắng trong đó anh giới thiệu một sự thật muôn đời : cao nhân vớ hữu cao nhân trị. bài xích hát bao gồm câu :Nghèo thì lo thiếu, giầu thì lo mấtĐi xe tương đối (ô tô) tất cả khi bị choáng u đầu.... . . . . . . . . .Châu do còn bị Gia CátChín nút còn sợ bố tâyMac Arthur tiên sinh còn yêu cầu về vườn...Với bài xích này, Lê mến nói : không chắc ai đã thắng ai trong cuộc chiến này, vậy thì xin bạn dân đừng lo, đừng buồn. Cũng tương tự anh nói : mức độ mấy cơ mà lo, mà bi thảm vậy.Tuy rất kính phục thằng bạn hơn tuổi nhưng nhìn vào vật phẩm của Lê yêu quý rồi gẫm thân nghệ sỹ của mình, tôi thấy không giống anh vào vài khía cạnh. Có lẽ rằng lúc kia tôi còn ít tuổi với còn đầy sự thiếu tín nhiệm về cuộc đời và về thân phận mình cần không trường đoản cú coi đã nỗ lực được thời thế. Trước đều nghịch cảnh, tôi không dám lên tiếng dạy dỗ đời, dạy người. Trong thời gian đi kháng chiến, tôi luôn luôn ao ước thể nhập vào thực trên để thể hiện những tình yêu khác nhau. Khi đấu tranh, gồm Xuất Quân, Nợ Xương Máu, khi dính líu tới lịch sử, bao gồm Việt Bắc, Đường lạng Sơn. Khi gặp mặt thiên nhiên, tất cả Nương Chiều, Thu Chiến Trường, gặp gỡ tình óc nề, bao gồm Tiếng Đàn Tôi, Tình Kỹ Nữ, tính cuộc trăm năm là bao gồm Đêm Xuân, Chú Cuội cùng khi bất đề xuất đời thì thừa Cầu Biên Giới... Không có gì là ưu thời mẫn thế một trong những bài hát đó cả. Về sau, khi trận chiến leo thang, cuộc sống trở nên ê chề và tuổi mình đã cao, tôi new thể nhập và biểu đạt một biện pháp khác, tức thị đem văn bản đạo đức đặt dưới hình thức tục tằn qua MƯỜI BÀI TỤC CA.Ổn định cuộc sống và nói đến ngoa là đã thành công xuất sắc trong năm thứ nhất di cư vào Nam, tôi được hưởng luôn một bài học kinh nghiệm đáng giá bán của đời fan trong một xã hội có tuyên chiến và cạnh tranh chính xứng đáng hay bất chính. Trước đây, vô bốn như một nhỏ bướm ngày xuân hay say mê vui như một con chuồn chuồn giấu tổ, tôi lao vào đời với tất cả tấm lòng trinh trắng, không hề phải thi đua với ai cùng chưa lúc nào bị ai tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh với bản thân cả. Tôi vào cuộc sống đời thường với tư bí quyết một ca sĩ bên nghề và khá nổi danh. Nhưng buộc phải nói mang đến rõ là vào đầu thập niên 40, ca sĩ bài bản dù thành công xuất sắc đến đâu cũng chỉ với hữu danh vô thực, nghĩa là danh vọng (!) thì có thể không ít cơ mà tiền tài thì không nhiều. Nổi tiếng rồi cơ mà so với đào kép Cải Lương, tiền lương của mình rất nhũn nhặn. đối với ca sĩ các nước tân tiến, tiền lương kia là... Giẻ rách. Trong nghề hát ở việt nam lúc đó, tôi cũng chẳng gồm tới quá nhì hay bố địch thủ. Thời tiền chiến, cả nước chỉ có hai anh chàng hát nhạc cải cách chuyên nghiệp. Dần dà, sau Tino Thân cùng tôi, mới gồm thêm Kim Tiêu và Mai Khanh thì hai cậu này là a-ma-tơ đồ vật thiệt. Rồi khi cùng toàn dân đi chống chiến, ca sĩ như tôi đổi mới văn công ngay lập tức, tức thị được nhà nước xung công nhằm ca hát phục vụ cho những người lính và tín đồ dân, được nuôi nạp năng lượng bằng gạo, sắn và khoai, bao gồm lĩnh thêm chút tiền cố gắng Hồ nhằm uống cafe và cắt tóc.Bây tiếng thì khác, bé bướm nhởn nhơ bẩn hay con chuồn chuồn la đà đang trở thành con ve sầu rộn ràng của một Saigon xung quanh năm mùa Hạ. Nó vẫn làm nghề ca hát và chỉ khác xưa ở đoạn đã có trọng trách gia đình, dù bà xã con là nợ nần nhỏ, chưa phải là một gánh nặng. Nó cũng khác bé ve sầu tài tử vào ngụ ngôn của La Fontaine, ayant chanté tout l"été, se trouva fort dépourvu quand la brise fut venue... (Văn hào Nguyễn Văn Vĩnh dịch là : ve sầu kêu ve sầu ve suốt mùa hè, mang lại mùa gió mùa thổi, tình đầu thật bối rối) bởi đã có Đài phát thanh, có bạn mua bản nhạc tuyệt đĩa hát, có khán giả coi phụ diễn chiếu bóng hay Đại Nhạc Hội trả tiền không hề thiếu cho con ve siêng nghiệp. Tại tp Saigon hôm nay -- a ha -- từ một loài sâu đất đang thoát xác ra một lũ ve sầu tương đối đông đảo, chen vai thích hợp cánh trong một cái chợ tương đối lớn, có không ít cái nguýt lườm của những hàng thịt, mặt hàng cá.Một nhóm ca nhạc sĩ nhưng mà tôi chẳng rất cần phải nêu tên ra đây, ghen tị tài nghề đã đành, lại sở hữu ý tranh thương trước việc kiện chúng tôi quá thành công trong một ngành nghệ thuật đang trở thành thương phẩm giỏi thương vụ. Trước khi trở thành ca nhạc sĩ, trong những lúc mọi bạn đi phòng chiến, họ là những bạn trẻ ở lại trong thành và hợp tác với Pháp, nói thẳng ra là làm cho mật thám mang đến Phòng nhị (Deuxième Bureau). Chính phủ nước nhà (gọi là quốc gia) được thành lập thì mấy tín đồ này được chuyển qua làm bài toán trong Sở Công An nam giới Phần, thời điểm đó phía bên trong tay Mai Hữu Xuân, trằn Bá Thành. Các ca nhạc sĩ làm cho nghề Công An không được Đài vạc thanh với hãng làm cho đĩa hát mời hát nhiều. Trường hợp họ đứng ra tổ chức triển khai Đại Nhạc Hội, va độ với bọn chúng tôi, buổi diễn của họ sẽ vắng ngắt khách. Mong mỏi triệt hạ bọn chúng tôi, không khó khăn gì cả, những ca sĩ kiêm công chức công an này bèn vu ngay cho cửa hàng chúng tôi là Việt Minh nằm vùng.Thế là vào một ngày cuối cùng của năm 1951, Lê Thương, è cổ Văn Trạch cùng tôi được cảnh sát công an tới nhà, còng tay chuyển lên xe cộ cây bịt bùng chở về khám Catinat. Tôi không hiểu biết nhiều vì sao cửa hàng chúng tôi không bị chụp bao tía vào đầu như các người bị bắt khác vào thời đại mà hầu như lính kín đáo ở bót Catinat mang sự béo bố của họ ra để tuyên chiến đối đầu với sự khủng cha của Việt Minh. Shop chúng tôi bị giam tại loại khám danh tiếng ác liệt này vào 120 ngày. Từ ngày bị bắt tính đến ngày được thả, đối với ba anh chàng nghệ sĩ, không tồn tại một bản án ghi tội danh và 1 trong các buổi hỏi cung nào cả. Khám Catinat lừng danh ác liệt do nó là một trong phòng giam không rộng lắm nhưng lại Công An nam Phần nhốt khoảng gần một trăm con người vào đó. Trong phòng giam, ở bên phía ngoài hàng chấn song sắt, luôn luôn luôn bao gồm thầy chú (coi tù) cầm phiên ngồi canh những người bị giam. Trong cả trong 120 ngày sinh hoạt đây, ba đồng đội nghệ sĩ chúng tôi -- cũng như mọi tù nhân khác -- bắt buộc làm màn bay y liên tục vì phòng giam nóng như lửa đốt. Mấy ngày đầu thấy ngượng nhưng lại dần dà nhìn các bạn tù nghỉ ngơi truồng... Tôi phì cười. Xưa nay áo quần thường bít dấu đa số chỗ không nhiều mỹ thuật duy nhất của thân thể. Hiện nay những phần tử xấu xí của bọn ông được phô ra. Vào tháng trước tiên tôi căm tức mấy thầy chú vày họ hay văng tục với người bị giam tuy nhiên trong nhì tháng sau thì tôi yêu quý hại cho họ. Chắc họ làm các điều tội trạng trong kiếp trước nên hiện thời suốt ngày họ cần phải ngồi quan sát sinh thực vận xấu xí của bọn chúng tôi. Người nước ta thường giỏi tốc váy, tốc quần cùng chìa hạ cỗ ra nhằm chửi nhau. Thầy chú nhìn công ty chúng tôi cởi truồng vì vậy là nghe chúng tôi chửi thì thầm đấy.Ban ngày cũng giống như ban đêm, vì phòng giam chật cứng, mọi bạn đều nên thay phiên kẻ đứng tín đồ ngồi. Chỉ fan già yếu đuối mới tất cả chỗ nhằm nằm có được một chân mà ngủ. Khu vực được quây lại làm nhà xí là chỗ rộng thoải mái nhất và được dành cho những người vừa bị tra tấn nằm nghỉ. Một tín đồ tù già -- được phong là ngục vương bởi vì vào tù hãm ra đi khám thường xuyên, đang nằm tại bót Catinat đợi ngày ra hòn đảo -- mang đến tôi ưu tiên tới ngồi dựa lưng vào bức tường của địa điểm phóng uế đó, mùi phân trộn với mùi máu và mồ hôi của khám Catinat sẽ ám ảnh tôi vô cùng lâu. Sau này, khi được gọi tập thơ Hoa Địa Ngục của Nguyễn Chí Thiện, tôi rung rượu cồn rất cấp tốc với câu thơ :Chỗ tôi nằm sáu mươi phân chiếu rộng,Giữa hai người một hủi, một ho lao...... Vì tôi chợt nhớ cho tới một ngày vào 120 ngày bị nhốt ở cái khám này, ngồi kề bên một fan vừa bị tra tấn, được chở xuống thăm khám lúc nửa đêm, sáng hôm sau anh ta là 1 trong những xác chết. Đã làm cho quen với sự khủng tía ngay từ bỏ thời bí quyết Mạng mới thành công xuất sắc và trong thời hạn đi theo chống chiến, tôi không sốt ruột khi nghe thấy giờ đồng hồ la hét của không ít người bị tra tấn sát bên phòng giam. Mà lại khi trèo lên vai bạn tù nhìn qua khung hành lang cửa số có chấn song sắt, thấy những bạn nữ tù nhân được đem vào phòng giam bên gần đó thì tôi mủi lòng, cho là những thiếu nữ kia hoàn toàn có thể bị có tác dụng nhục kế bên sự tra tấn thông thường.Tuy nhiên, trong số những ngày nằm khám Catinat, tôi không bi tráng rầu hay đau khổ. Tôi chỉ nhớ con vô cùng và chỉ lo mang lại Thái Hằng, chắc chắn đang quá lo ngại vì chồng bị bắt với không được thăm nuôi. Không một thời gian nào tôi cho rằng mình hiện nay đang bị lâm nguy cả. Dường như đa số người việt nam thuộc nạm hệ tôi là lớp người ngu ngơ trước sự gian nguy (người Pháp điện thoại tư vấn là inconscient du danger). Y hệt như lúc đi kháng chiến, chưa kiên cố tôi là người gan góc lắm đâu. Tôi hồn nhiên đi vào trận đánh vì chưa bao giờ ý thức được sự gian truân hay sự dễ bị tiêu diệt trong chiến tranh. Phiên bản năng từ vệ vào con tín đồ chỉ to gan lên khi vẫn biết mùi nguy hiểm. Thế giới được nếm mùi cầm Chiến Một và cố kỉnh Chiến hai rồi bắt buộc rất sợ hãi xẩy ra cầm Chiến Ba.Trong lần bị bắt giam làm việc Cà Mâu vào năm 45, vì không tồn tại chuyện gì gớm ghê xẩy ra cần tôi không lo lắng trong lần bị bắt vào khoảng thời gian 1951 này. Ngày bị Tây bắt làm việc Cà Mâu, tôi còn thấy đó là một vinh dự. Nay bị vật dụng người nước nhà (2) -- nhưng mà tôi cho rằng tay không đúng của Pháp -- bắt giam thì gồm gì là nhục nhã nhằm tôi phải khổ cực hay thù hận nhỉ? tốt nhất là lý do để bắt ba nghệ sĩ này được liên quan bởi sự tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh bất chủ yếu của vài đồng nghiệp chó săn và là sự dằn phương diện của Công An phái nam Phần so với những tín đồ đã soạn bài hát mang đến Việt Minh. Tôi đã nhớ mãi một điều : đừng khi nào chờ chờ ở các người tổ quốc như phe nhóm Mai Hữu Xuân bao gồm một chế độ tốt đẹp nào đó đối với văn nghệ sĩ.Nếu tôi biết hương thơm bót Catinat và không xẩy ra khiếp đảm thì có nhiều người bị tóm gọn giam ở bót này, lúc được thả ra thường xuyên hay có tác dụng tăng lịch sử một thời khủng bố của nó nên cái tên bót Catinat vẫn gieo một sợ hãi lớn trong trái tim người dân Saigon Chợ Lớn. Vào thời đó, hầu như người đi chơi hay có các bước phải đi trên đường Catinat, lúc tới trước mặt bót, không có ai dám đi trên lề đường cả. Của cả dưới thời Ngô Đình Diệm sau này, lúc bót Catinat trở thành vị trí của cỗ Nội Vụ, bạn đi trên hè đường mặt này vẫn còn đấy bị ám hình ảnh bởi lừng danh của mẫu bót cũ đề nghị đều hy vọng lảng qua hè đường mặt kia.Sự bất hạnh đến với tôi vào thời điểm năm 1951 bị niềm lạc quan cố hữu trong tôi quấy tan đi, nhưng mà hai đứa bạn Lê Thương, nai lưng Văn Trạch có vẻ mất tinh thần. Ngay kế tiếp họ né làm gần như sự bao gồm tính biện pháp khiêu khích tổ chức chính quyền và về sau, thấy lúc tôi soạn tâm ca, tâm phẫn ca với tục ca, ghi nhớ lại chuyện cũ, họ khuyên tôi phải đề nghị giữ mồm giữ miệng. Nhưng tôi là người tuy cũng biết sợ súng nhưng luôn luôn vờ vịt mắc bệnh điếc tai. Hiện nay phải nói lại chuyện xưa vào một cuốn Hồi Ký, tôi chỉ hy vọng nhớ tới bài học kinh nghiệm quý giá bán trong một thôn hội tiêu tốn : nên tránh gây ra sự tranh yêu thương bất chủ yếu nơi những người dân tự coi là địch thủ của mình. Đừng lúc nào tạo đến họ mẫu cảm tưởng mình làm vỡ tung nồi cơm của họ.Ngoài ra tôi còn hy vọng ngỏ lời cám ơn giờ chuông nhà thời thánh Đức Bà đã an ủi tôi tương đối nhiều trong xuyên suốt 120 ngày tôi bị giam giữ. Tôi còn hy vọng đưa ra một lời chê bai Pháp thực dân với tay sai của họ là phần lớn kẻ thiếu thốn óc thẩm mỹ vô cùng. Ai lại giữa thành phố Saigon hoa lệ, tại 1 khu được xem như là thanh định kỳ nhất nước, trên nhỏ đường nổi tiếng về những khách sạn lớn lớn, về các siêu thị lộng lẫy làm cho trai tài gái sắc đua nhau lượn phố, duy nhất là trước mặt ngôi thánh đường bụ bẫm và tôn nghiêm... Mà lại lại duy trì một mẫu khám giam bạn chật chội, dơ thỉu, hôi thối như vậy.Phạm Duy(1) sau đây còn thay đổi xe Citroen lấy xe Hoa Kỳ mui è cổ mầu vàng, rồi lật qua Mercedes (mua lại của Nguyễn Long).(2) vào tầm này, Pháp thỏa thuận Việt Nam hòa bình và thống nhất. Bên trên danh nghĩa, tôi từ vứt Việt Minh để về cùng với quốc gia, mặc dù còn là nước nhà trong liên kết Pháp.